muzikaal mekka

Le Guess Who?: Door liefhebbers, voor liefhebbers

In 2007 zetten de stronteigenwijze vrienden Bob van Heur (37) en Johan Gijsen (41) Le Guess Who? op de wereld en morgen viert het festival alweer haar tiende verjaardag. Gedurende vier dagen tovert LGW? de binnenstad van Utrecht om tot een mekka voor experimentele muziek. Voordat het muziekspektakel van start gaat, hebben fotograaf Anna en ik de eer om nog even een kopje kruidenthee met mede-oprichter Johan te drinken en hem het hemd van het lijf te vragen.

Waar het voor buitenstaanders soms een raadsel blijft wat het Utrechtse festival Le Guess Who? toch zo bijzonder maakt, is dat voor bezoekers moeilijk in woorden te vatten. Ook Johan heeft hier geen pasklaar antwoord op: “Mensen willen graag geprikkeld worden. Wij schreeuwen niet dat LGW? de beste of het tofste is, maar laten wel gedurfde keuzes zien” Hij vertelt dat een journalist ooit schreef dat het muziekfestival inspireert, maar ook irriteert: “Op LGW? kan het voorkomen dat je op één avond vijf optredens ziet, waarvan je er drie écht niet te pruimen vindt, maar bij twee “wow!” denkt. Bob en ik zijn ervan overtuigd dat zoiets je meer bijblijft dan wanneer je vijf bandjes ziet die je allemaal wel prima vindt”, legt Johan uit. “Wat daarnaast gaaf is, is dat vorig jaar de helft van de passe partouts aan buitenlanders is verkocht. Als jij als bezoeker een zaal binnenloopt en een groep Mexicanen, Duitsers en Amerikanen volledig ziet opgaan in de muziek, word je daar als Utrechter in meegezogen”, voegt Johan toe. Ook is het festival een trefpunt voor artiesten waar ze andere artiesten ontmoeten die ze zelf te gek vinden: “Als de muzikanten het naar hun zin hebben, voel je dat in het publiek. Daarbij zijn ze naast artiest dikwijls bezoeker van het festival”, vertelt Johan trots. Het resultaat: foto’s van festivalgangers die samen met de Canadese songwriter Mac DeMarco een frietje eten in cafetaria ’t Hoekje.

 

Geboren uit gemopper
Inmiddels is LGW? een groot succes en staat het ook internationaal goed aangeschreven. Succes komt echter niet zomaar uit de lucht vallen en ik vraag Johan hoe LGW? is ontstaan: “Bob en ik konden ons beiden goed boos maken over het feit dat er op radio en tv zo weinig aandacht was voor spannende muziek”. Uit ons gemopper ontstond de drang om een podium te bieden voor kwetsbare en bijzondere muziek in de vorm van een festival”. De initiatiefnemers namen voor LGW? in eerste instantie Canada als uitgangspunt: “We vonden destijds met name Montreal interessant. Dáár gebeurde echt spannende dingen. Er heerst een vruchtbare, bijna incestueuze muziekscene rondom de band Wolf Parade. Arcade Fire en Patrick Watson namen platen op in kerken en het orkestrale post-rock geluid van Godspeed You! Black Emperor fascineerde ons”. Het festival deed het echter zo goed, dat het bij de derde editie de landgrenzen van Canada al voorbij was gegroeid. De naam van het festival, die eer doet aan de Canadese band The Guess Who, kan nog wel gezien worden als een Canadese erfenis. Daarnaast heeft Le Guess Who? een andere betekenis: Een verwijzing naar een ander soort geluid dat vragen oproept bij de luisteraar”. Het vraagteken uit de naam LGW? is de laatste jaren dan ook steeds meer het anker van het festival geworden.

Kippenvel en emotie
Met negen edities achter de rug hebben Bob en Johan inmiddels aan een hoop artiesten een podium geboden. Als ik vraag waar Johan de mooiste herinnering aan heeft, antwoordt hij zonder enige twijfel: ”Selda. Deze Turkse protestzangeres, ook wel de Bob Dylan van Turkije genoemd, is altijd sterk opgekomen voor vrouwenrechten en dat heeft haar het nodige gekost. Zo is haar paspoort meerdere malen afgenomen en heeft ze zelfs een tijd in de gevangenis gezeten.” De 67-jarige Turkse protestzangeres sloot twee jaar geleden het festival af. Een bijzonder moment, volgens Johan: “De dagen voor het festival hadden we de media veel over Selda verteld, zodat de zaal goed gevuld zou zijn. Toen haar band begon te spelen, was ze er echter zelf nog niet. Drie nummers en een hoop doemscenario’s in mijn hoofd later kwam ze plotseling op. Ze was zó goed bij stem. De hele zaal ontplofte, 1800 festivalbezoekers, van wie een groot deel uit de Turkse gemeenschap. Ik had kippenvel en voelde zo veel emotie, het was gelukt!”.

Selda op Le Guess Who? - Interview met oprichter Johan Gijsen (foto op bord door Juri Hiensch)

Pareltjes van 2016
Ook dit jaar staan er bijzondere dingen op het programma. Speciaal voor de tiende verjaardag van LGW? stelden Bob en Johan vier bijzondere curatoren aan:  Wilco, Savages, Julia Holter & Suuns, die zelf ook zullen optreden op het festival. Aan alle vier is gevraagd uit welke muzikanten zij hun inspiratie halen en een deel daarvan is aan het programma toegevoegd. Johan denkt dat dit als motivatie kan werken voor het publiek om naar wat meer obscure dingen te luisteren en daarnaast als kapstok werkt om de diepgang te creëren die ze zoeken in hun programma: ”De curatoren halen hun inspiratie niet alleen uit pop, maar ook uit wereldmuziek en klassiek. Als Julia Holter vertelt uit een bepaalde band haar inspiratie te halen, is de bezoeker misschien eerder geneigd iets nieuws te proberen dan wanneer dezelfde band los op het programma zou staan”.

Waar Johan dit jaar qua programmering het trotst op is, kan hij niet precies zeggen: “Er is een aantal dingen die echt heel bijzonder moeten worden. Elza Soares bijvoorbeeld, ook wel de sambakoningin van Brazilië genoemd en net als Selda een protestzangeres. En Wilco natuurlijk… Eigenlijk te groot voor LGW?, maar aangezien Wilco alle elementen bezit die we de afgelopen edities hebben laten horen, konden we wel een uitzondering maken. Bovendien zijn Bob en ik groot fan van deze groep. Daarnaast organiseert de experimentele band The Ex, die zaterdag zelf zal spelen, op zondag The Ex Festival: een 3,5 uur durende improvisatiesessie met een grote groep medemuzikanten, onder wie een boel Ethiopiërs. The Ex Festival wordt geopend door het circus Debre Berhan dat erop gericht is straatkinderen de kans te geven zich te ontplooien en daarnaast aandacht genereert voor onderwerpen als aids. Dat zijn mooie dingen die ook gewoon op het programma staan. Juist die diversiteit aan het programma blijf ik bijzonder vinden. Tot slot ben ik erg enthousiast over Junun. Dit is een project geïnitieerd door de Israelische componist Shye Ben Tzur, die Radiohead-gitarist Jonny Greenwood en het religieuze Indiaas ensemble The Rajashtan Express samenbracht in een vijftiende-eeuws fort in Noord India. Junun is slechts een paar keer te zien en te beluisteren in Europa, waaronder op LGW?. Een unieke afsluiter van ons jubileum”.

Toekomstplannen
Johan vertelt dat op de vooravond van LGW? 2016 al de nodige plannen voor de volgende editie worden gesmeden: “Bands doen nu al hun boekingen voor het najaar van 2017”. Vorige week zijn Bob en Johan nog een dagje naar de Veluwe geweest, om al fietsend en wandelend wat ideeën te bespreken. De komende jaren willen ze in ieder geval Utrecht nog meer bij het festival betrekken. Hierbij valt te denken aan een uitbreiding van Le Mini Who?; de gratis dagvariant die dit jaar haar vijfde verjaardag viert: “Het lijkt me een mooi streven om Lombok hier bij te betrekken en de Kanaalstraat een weekend in het zonnetje te zetten”.

Levenswerk
Het festival mag inmiddels dan wel groot op de kaart staan, het team is nog altijd verrassend klein. Naast Bob en Johan zit er een man of tien in de organisatie, als het niet minder is. Johan geeft eerlijk toe dat hij blij is dat er voor volgend jaar wat teamuitbreiding komt. LGW? is haast levenswerk te noemen en de liefde voor het festival komt bij Bob en Johan uit de kleine teen. In combinatie met een (on)gezonde dosis perfectionisme, is een beetje versterking toch wel gewenst. Op de vraag of hij al over LGW? droomt, antwoordt hij lachend dat problemen met lange rijen en bands die afzeggen op het moment terugkerende thema’s zijn.

Oproep!
Het valt Johan op dat de Utrechter tijdens LGW? dikwijls zijn jas ophangt in TivoliVredenburg en vervolgens warmpjes binnen blijft. Dat terwijl de buitenlanders allemaal op hun OV-fiets door de stad sjezen en menig locatie aandoen. Een oproepje van Johan dus: verman jezelf eens, pak die fiets en kijk wat LGW? naast TivoliVredenburg nog meer te bieden heeft!

Aanstaande zaterdag nemen Anna en ik een duik in het programma en zal hier een sfeerverslag van verschijnen.

www.leguesswho.nl
Verschillende locaties, Utrecht

10 t/m 13 november
  • Schrijver & fotograaf
    Anna Schouten

    November 2012 was de maand dat ik mijn spullen in mijn ouderlijk huis pakte en vertrok naar het bruisende Utrecht - de stad die mijn hart veroverde. Mijn liefde voor Utrecht, schrijven en fotograferen kan ik perfect combineren bij UUT. Je kunt me vinden in allerlei koffiezaakjes, in EKKO tot diep in de nacht en op mijn eigen blog: Ook Anna doet dingen.

  • Schrijver
    Sanne Huismans

    Geografisch gehandicapt als ik ben, weet ik zelfs in Utrecht te verdwalen. Ieder nadeel heeft zijn voordeel en zo beland ik vaak onverwachts op leuke plekken.

deel je scheel


Share on FacebookTweet about this on Twitter
Mode Muze

Vintage, Food, Vino & Fun: dat is de VinoKilo Market

De sfeer op de VinoKilo Market en het verhaal achter de kilo's vintage!
Muziek manie

American College Party

Red Cup Party's: symbool voor the American college life, beer pong en legendarische feesten.
Mode Muze

UNIEK UTRECHT #4: Mehmet en Muhammed

Wekelijks trekken Mandy en Anniek Utrecht in. Gewapend met camera en glimlach gaan zij op zoek naar opvallende verschijningen. Unieke Utrechters van deze week zijn: Mehmet en Muhammed.