Voedselverspilling tegengaan op een creatieve manier

Instock: waar ongewenste groenten gewenst zijn

Stel je staat in de supermarkt voor het schap met courgettes, er liggen er nog twee. De een is perfect: hij is recht en ongeschonden. De andere courgette is krom en heeft een deukje. Kies je dan niet altijd die zonder schrammen? Ik moet toegeven dat ik dat zelf ook doe. Maar doordat wij zo boodschappen doen, blijft er een heleboel eten over, en dit eten wordt weggegooid. Zonde, concludeerden vier trainees van de Albert Heijn. Er kan nog zoveel gedaan worden met dit eten. Het idee voor Instock was geboren. UUT sprak met Lisa, de restaurantmanager van Instock Utrecht en raakte geïnspireerd. Hier moeten meer mensen over weten!

Er waren eens vier trainees bij Ahold: Bart, Freke, Selma en Merel. Tijdens hun periode als assistent-supermarktmanager kwamen ze erachter dat er veel eten wordt weggegooid aan het einde van elke dag. Dagvers garantie op brood betekent ook een weggooigarantie: als het niet is gekocht, dan gaat het weg. Bij een wedstrijd bij Ahold voor nieuwe duurzame initiatieven bedachten de vier collega’s het idee Instock: wat nu als je het eten wat de gewone consument niet wil, gebruikt om lekkere gerechten van te maken? De groenten zijn nog hartstikke goed, maar wij consumenten willen ze alleen niet kopen. En van oud brood kun je toch gewoon wentelteefjes of een tosti maken?

Als een gek een menu maken

En ook Albert Heijn was enthousiast: de vier trainees wonnen de wedstrijd. Maar in plaats van daarna weer gewoon aan de slag te gaan bij de appie, zeiden ze: we willen dit nu ook wel uitvoeren! Instock was geboren. Drie jaar geleden openden ze hun eerste pop-up restaurant in de Westergasfabriek in Amsterdam West. Elke dag aan het einde van de dag reden ze met hun elektrische bestelbus langs vier AH-filialen om ongewenste groenten en fruit op te halen, waarna ze ’s avonds als een gek een menu in elkaar draaiden. Maar het was een succes: acht maanden later hadden ze er een afhaaltoko en een foodtruck bij. En inmiddels hebben ze drie restaurants: in Amsterdam Oost, Den Haag en in Utrecht en 160 deelnemende AH filialen!

Wat is ongewenst?

Inmiddels is het een hele happening: de 160 deelnemende supermarkten zenden elke dag aan het einde van de dag hun ‘ongewenste groenten en fruit’ naar een centrum in Zaandam. Normaliter werd hier dan biogas of veevoer van gemaakt, maar de ongewenste groenten en fruit zijn eigenlijk nog helemaal goed. In Zaandam worden de artikelen nu gesorteerd en over de drie restaurants verdeeld. Omdat er nu zoveel filialen meedoen, hoeft er ook niet meer elke dag een nieuw menu gemaakt te worden: inmiddels werken ze met wekelijkse menuthema’s, zoals bijvoorbeeld deze week het thema kleur: elk gerecht een andere kleur.

Maar Instock wil helemaal niet alleen een restaurant zijn. De oprichters (en ook alle medewerkers) willen vooral dat er meer wordt nagedacht over wat wij ‘ongewenste groenten’ vinden. Elke dag wordt er zoveel eten weggegooid, en waarom? Er is al te weinig eten op de aarde, moeten we dan niet wat beter omgaan met het eten wat er wel is? Van een uitgeperste sinaasappelschil kun je toch nog thee maken bijvoorbeeld? We weten eigenlijk als consument veel te weinig over het omgaan met wat wij ‘afval’ noemen.

Piepers en bammetjes veranderen in bier en granola

Twee van de meest verspilde producten zijn aardappelen en brood. Aardappelen worden vaak al bij de producent weggedaan: te grote of te kleine aardappelen verkopen blijkbaar niet goed in de supermarkt, dus die moeten weg. Maar met de producenten is inmiddels ook een samenwerking opgezet om dit voedsel te redden.
Brood van een dag oud zal je ook nooit in de winkel zien liggen. Maar wat is lekkerder dan een wentelteefje van een snee oud brood? Of wat denk je van een cronetto? Een cornetto ijsje met ijs van gered fruit en een hoorntje van geredde croissants? (naar de koks-zeggen een van zijn winners)

Maar de initiatiefnemers dachten nog verder na: piepers en brood bevatten veel zetmeel. Kunnen we hier niet ook bier van brouwen? En ja hoor, in samenwerking met brouwerij Troost ontstonden twee nieuwe biertjes: Pieperbier en Bammetjesbier. Bier gemaakt met behulp van aardappelen en brood. Brood vervangt een deel van het mout, en het bier krijgt hierdoor een hele lekkere speciale smaak, het wordt een weizen. De combinatie met aardappelen levert een Pale Ale. En uit eigen ervaring kunnen we zeggen dat beide biertjes zeker aan te raden zijn. Tot slot wordt zelfs nog het overgebleven bierbostel gebruikt om granola van te maken. Beer for breakfast, wie wil dat nu niet?

Kennis overdragen

Inmiddels lopen de drie restaurants goed. Er is voldoende eten, en als er soms alsnog iets op is, zijn de koks creatief. Er wordt natuurlijk ook nog wel een klein deel ingekocht, je kunt nu eenmaal niet met melkproducten werken die worden weggegooid. Ook koffie wordt ingekocht, maar dan wel fairchain.

“Of er nog meer restaurants op de planning staan”, vragen wij. Nee, dat niet. Misschien in de toekomst, maar nu ligt de focus nog ergens anders. Op korte termijn hopen zij dat andere restaurants geïnspireerd raken en via dezelfde weg eten gaan bereiden. Zo zouden ze heel graag bijvoorbeeld een bestelsysteem maken waar collega restaurants dan geredde groenten kunnen bestellen. Ook hebben ze een kookboek gemaakt waarin je leert over het inmaken van groenten die je over hebt of hoe je bewuster kunt omgaan met gered eten. In september volgen er masterclasses over het proces van eten inmaken, fermenteren en andere conserveringstechnieken, dus als je geïnteresseerd bent, houd dan de site in de gaten.

Het deukje in de courgette

Na ons bezoek aan Instock zijn we helemaal geïnspireerd. Eten conserveren en recepten maken met geredde groenten is echt zo’n goed idee en helemaal niet zo ingewikkeld. En waarom kopen we eigenlijk niet die courgette met dat deukje? We mochten nog even blijven tot het tijdstip waarop de gerechten geproefd werden door het personeel, zodat ze weten wat het menu van de dag is. Vanaf dat moment weten we het zeker: wij gaan hier ook een keer eten. Dat deukje in die courgette zie je echt nergens meer terug…

Instock Utrecht
Vleutenseweg 382

  • Fotograaf
    Angela van Zoest

    Utrecht is zo fijn. Zo lief en rauw tegelijkertijd. Altijd als ik door Utrecht fiets, denk ik wat een fijne stad! Onlangs ben ik afgestudeerd als beeldend maker. En ik wil heel graag een poging doen, Utrecht zo mooi mogelijk vast te leggen. Dat je als lezer en kijker denkt: hier wil ik wonen!

  • Schrijver
    Siroon Bekkering

    Hoi! Ik ben Siroon, twentysomething en enorm verliefd op Utrecht. Verder houd ik van mintgroen, vintage, koffietentjes ontdekken en schrijven over alles wat ik leuk vind. Dit doe ik naast hier bij UUT onder andere ook nog op mijn blog Little bit of Sunshine.

deel je scheel


Share on FacebookTweet about this on Twitter
Eet Feest

Café Hofman; al 15 jaar een begrip in Utrecht

Café Hofman is al 15 jaar een begrip in Utrecht, hoe zit dit er tegenwoordig uit?
Muziek manie

RAAR IS ZO GEK NOG NIET

De liefdesbaby van Fluff Disco en BONTE AVOND vind je vrijdagavond 13 maart in de Winkel van Sinkel!
Eet Feest

De 24ste Parade in Utrecht