Kunst

Tijdelijkheid loont

De Makelaars van de Tussentijd hebben sinds oktober een gedeelte van het Westplein onder handen genomen en het omgedoopt tot Westkust; de plek die het centrum kust maar nog wordt opgehouden door een doolhof van verkeer. Vanuit verschillende initiatieven en ontwikkelingsgroepen in Lombok is er behoefte aan meer aansluiting met de binnenstad, maar voorlopig is het nog onduidelijk wat er met het gebied en met het hele Westplein gaat gebeuren. Op het terrein liggend aan het Westplein, op een steenworp afstand van het Centraal Station, is in ieder geval tot de zomer ruimte voor culturele en maatschappelijke activiteiten. Goed voor de omgeving en buurtbewoners en mogelijk een aandachtstrekker voor toekomstige bewoners. Ik heb afgesproken met Pieter Akkermans, één van de tussentijdse makelaars, en vraag hem hoe dit bijzondere initiatief is ontstaan:

“Vanuit de vereniging Nieuw Utrecht (een onafhankelijke netwerkorganisatie die zich inzet voor nieuwe stedelijkheid in Utrecht) is zo´n tweeënhalf jaar geleden Makelaars van de Tussentijd opgericht. Het was de tijd dat alle werkzaamheden rondom het stationsgebied waren begonnen. Dat gaf veel gedoe en tegelijkertijd was er ook de economische crisis waardoor veel plekken ook niet direct een invulling kregen.”

“Bij ons speelde de gedachte: ‘dit gaat zo lang duren, je krijgt hiermee hele generaties kinderen die opgroeien in een bouwput’. De verbouw- en nieuwbouwplannen zijn natuurlijk mooi en veelbelovend voor de stad, maar in plaats van daarover mee te praten vonden we het belangrijker om na te denken over de tussentijd van deze braakliggende terreinen. Juist door de economische crisis lagen er nieuwe kansen, maar dan moesten de eigenaren wel accepteren dat ze met die ruimte voorlopig even niets kunnen en initiatiefnemers de ruimte geven om die plek te gebruiken.”

Liefde voor de stad

Het team bestaat uit zes gedreven Utrechters, waarvan een deel het doet naast hun werk bij de gemeente, woningcorporatie of daarnaast zelfstandig ondernemer is. Ze willen graag een tussenpartij zijn en er een kleine marge aan overhouden, maar hebben geen werkelijk verdienmodel. Ze doen het met belang en liefde voor de stad en buurt, vinden het vooral uitdagend om dingen in gang te zetten en te kijken hoe dit kan groeien. Ze richten zich dan ook op bouwterreinen, omdat op het gebied van tijdelijk leegstandbeheer al genoeg andere partijen actief zijn. Dat is een andere soort business. De makelaars van de tussentijd vinden het vooral leuk om van niets iets te maken.

“We doen het vaak met weinig middelen, maar aan de andere kant leveren we een dienst waar iedereen wijzer van wordt, dus we hebben wel de ambitie om er ons brood mee te kunnen verdienen.”

Remco Jutstra, ook een van de tussentijdse makelaars, was al langere tijd actief in Lombok en plaatste afgelopen zomer grondbakken op ditzelfde gebied dat hij verhuurde aan tuiniers. Remco is onderdeel van de Ontwikkelgroep Lombok Centraal en vanuit die initiatieven kwam hij in contact met de ontwikkelaar van het gebied Westplein, die het destijds gebruikte als bouwopslag voor de appartementen en winkels rondom de moskee. Daarnaast was er contact met omwonenden en beiden zagen het zitten om er iets tijdelijks te maken. Zo kregen ze het voor elkaar om tussen het leegmaken van het terrein en de volgende bouw gebruik te maken van het gebied. Pieter:

“We hebben een bouwkeet kunnen krijgen waar in de bovenste gedeeltes nu twee mensen wonen. Er werden mensen gezocht die aansluiting hadden met de initiatieven en mogelijk zelf activiteiten wilden ontplooien. Daarnaast hebben we een oproep geplaatst, stadsbreed, voor initiatieven waarmee je in de winter op deze plek aan de slag kunt gaan.”

Inrichten en opleven

De afgelopen maanden is er door een aantal initiatiefnemers subsidieaanvragen gedaan bij het leefbaarheidsbudget van de gemeente en hebben dit ook gekregen, waardoor er wat geld beschikbaar was om het terrein in te richten. De eerste groep die aan de slag is gegaan waren acht studenten van de HKU. Hun docent woont in de buurt en koppelde een afstudeeropdracht aan het gebied: de studenten kregen de opdracht een ontwerp te maken voor Westkust. Eén van de studenten is het ook werkelijk in de praktijk gaan brengen en heeft onder andere de bouwkeet aangepakt. Met overgebleven afvalhout van de ontwikkelaar is er een boomstructuur aangebracht en een grote mondafdruk. Op de keet zat een grote bouwsticker van de ontwikkelaar in de vorm van een grote s. De student heeft zo’n beetje alles weggesneden tot er een grote rode mond overbleef, de mond die het centrum vanaf deze kant van het verkeersplein kust: de Westkust.

“Het idee is dat we laten zien wat voor leuk deel van de stad dit kan zijn. Het is op de kop van Lombok, de meeste mensen rijden er zo doorheen, maar tegelijkertijd wordt het over een tijd volgebouwd en komt op deze plek een nieuw stadsplein/centrum van de buurt, vergelijkbaar met het moskeeplein. Het idee is om met dit soort tijdelijke initiatieven de buurt prettiger te maken, waar de ontwikkelaar alleen maar baat bij heeft. Mensen kunnen zich op deze manier namelijk beter voorstellen hoe het is om hier te wonen. De buurt krijgt meer identiteit.”

Zo wordt er gekeken of er leven in de brouwerij kan worden gebracht om leuke initiatieven een plek te geven. Dit kunnen kunstenaars zijn die ruimte hebben op het terrein, maar ook exposities of tentoonstellingen. De caravans staan er nu voor de stalling, maar ook om vrijwilligers te zoeken die helpen om ze op te knappen en in te richten. Makelaars van de Tussentijd vraagt de initiatiefnemers altijd om een bijdrage te leveren aan het gebied, maar dit is enkel gericht op het onderhoud van het terrein. Pieter:

“We kunnen de mensen niet vragen om een grote vergoeding, dan moeten we ook iets terug geven. Wellicht kan er bij opkomend enthousiasme meer geboden worden, zo richting de zomer, maar momenteel is het afwachten om te kijken op welk niveau we hier nieuw leven kunnen creëren.”

De borden met de teksten op de hekken van het terrein zijn gemaakt door Eiland8, een kunstenaarscollectief uit Kanaleneiland. Ze zagen een oproep en vonden het een mooie plek om aandacht aan te schenken, maar ook om zichtbaarheid te creëren voor hun eigen collectief. Een ander voorbeeld is een kunstenaar uit de buurt die dingen maakt rondom natuur en houtbewerking. Hij heeft een aantal banken gemaakt waarin de natuur een aandeel heeft in het ontwerp. Deze worden gebruikt voor buitenactiviteiten zoals bij de Lombok Lichtdag van afgelopen zondag.

In de kleine schuur op het terrein heeft De Daktuin (podium/café op parkeergarage de Uithof) opslagruimte gekregen voor in de winter, waarbij ze in het voorjaar ook de ruimte krijgen om hun lounge neer te zetten op Westkust.

Andere komende activiteiten zijn het buurtdiner, waarbij een kok uit een andere cultuur, wonend in Lombok, komt koken. Behalve over het eten vertelt hij ook over zijn eigen cultuur. Een goed moment om buurtbewoners bij elkaar te brengen. Daarnaast wordt er tijdens de Culturele Zondag in januari (Nieuwjaarsduik) door culturele initiatieven gebruik gemaakt van het terrein en is er op 9 januari een initiatievencafé van de Utrechtse Ruimtemakers. Als Westkust er tot na de zomer mag blijven zal er ook veel aandacht uitgaan naar de Tourstart, met de start/finish van de proloog op loopafstand (Croeselaan). Tot die tijd is het afwachten wat de ontwikkelaar met het gebied van plan is. Wil je gebruik maken van dit bijzondere gebied, heb je een goed idee of wil je gewoon bijdragen aan deze locatie? Ga dan naar www.makelaarsvandetussentijd.nl of bezoek hun Facebookpagina.

Genoeg te zien, te doen, te beleven en te ontdekken dus. Wat mij betreft een voorbeeld voor alle andere zwijgende bouwterreinen in de omgeving.

Let’s make some love en laat West het centrum maar snel kussen. Ik zie je daar!

One Comment

Geef een reactie

[instagram-feed]